کرم سفید ریشه
نام انگلیسی: white grub
نام علمی: Polyphylla adspersa
طبقه بندی Classification :
كرم سفید ریشه از راسته سختبالپوشها (سوسكها) Coleoptera و خانواده Scarabaeidae میباشد.
نکته) از دیگر کرمهای سفید ریشه، میتوان به P.olivieri ، Melolontha melolontha و Crytotrogus miksici اشاره كرد.
Syns of Polyphylla olivier : P.fullo , P.boryi , P.caucasica , P.abchasica
پراکنش Outspread :
در خزانه و اكوسیستمهای باز فعالند و از مهمترین آفات در باغات خراسان بشمار میروند.
نکته مهم) گونه Poiyphylla adspersa استان خراسان را اشغال نموده است و در سایر مناطق کشور Poiyphylla olivieri گسترش دارد.
میزبان Host :
سیب، به، زردآلو، گیلاس، آلو، هلو، مو، اَنار، برخی درختان غیر مثمر، زینتیها (مثل رز و شمعدانی) و ... (به گونههای جوان بیشتر حمله میکند)
شکل شناسی Morphology :
طول بدن سوسك كامل 23 تا 30 و گاها تا 45 میلیمتر هم میرسد و رنگ آن قهوهای متمایل به قرمز است كه بدلیل وجود پرزهایی بر روی بدن، برنگ زرد متمایل به كرم دیده میشود. مهمترین علامتهای مورفولوژیك: سرش كمی به سمت جلو رشد كرده و دارای پورنوتوم درشتی میباشد، اكوسون كوچكی دارد، شاخك ورقه ای دارد (شاخك حشره نر بزرگتر است و دارای 7 ورقه میباشد و شاخك حشره ماده 5 ورقه دارد).
تخم حشره بیضی شكل و بسیار درشت است (به طول 5/3 و عرض 5/2 میلیمتر) و رنگ تخم هم سفید متمایل به كرم است.
لارو این سوسک، U شكل است (Scarabaeiforme) كه دارای 9 جفت استیگمات و 3 جفت پای قفسه سینهای است. 3 سن لاروی دارد، لارو سن یك 20 تا 25 میلیمتر طول دارد، لارو سن 2 حدود 40 تا 45 میلیمتر و ابعاد لارو سن سوّم به حدود 70 میلیمتر هم میرسد.
نحوه خسارت Type of harm :
رژیم غذایی این لارو ریشهخواری است (Radicicole) و ریشه درختان را قطع میكند (2 تا 3 لارو در پای هر درخت میتواند آن درخت را خشك كند، خصوصا لارو سن 3 که به سراغ ریشههای اصلی میرود).
نکته) این لارو، حركت افقی ندارد و بصورت عمودی در خاک حركت میكند و هر لارو فقط میتواند به یك درخت آسیب رسانده و آنرا بخشکاند.
زیست شناسی Biology :
این سوسك هر 3 تا 5/3 سال، یك نسل دارد (بدلیل بالا بودن طول دوره لاروی در سن سوّم)، دارای سه مرحله لاروی است و زمستان سال اوّل را بصورت لارو سن 1 و زمستان سال دوّم و سوّم را بصورت لارو سن 3 میگذراند (زمستانگذرانی در خاک خواهد بود).
اوّلین سوسک در نیمه خرداد سال اول ظهور میكند و روزها را روی شاخه درختان با تغذیه از برگها سپری میكند، پس از یك هفته جفتگیری كرده و حشره ماده در شکافهای سطح سایهانداز درخت تخمریزی میكند (در عمق 7 تا 8 سانتیمتری خاك)، تعداد تخمها پس از جفتگیری حدود 17 عدد است و طول دوره كمون تخم 30 روز خواهد بود (در شرایط دمایی 20 تا 25 درجه سانتیگراد). در مرداد همان سال، لارو سن اوّل پدیدار میشود كه طول این دوره لاروی حدود 5/6 تا 7 ماه خواهد بود و از ریشه ها تغذیه میکند (و زمستان را پشت سر خواهد گذاشت).
اوایل اردیبهشت سال دوّم، لارو سن 2 پدیدار میشود كه در آبان پوست اندازی میكند و لارو سن 3 بوجود میآید. لارو سن 3 در اعماق خاك زمستانگذرانی میكند (زمستان سال دوّم)، در سال سوّم، لارو سن 3 بسیار قوی ظاهر میشود و شروع به تغذیه از ریشههای اصلی میكند و این مرحله، خطرناكترین دوره زندگی این آفت خواهد بود، سپس لارو سن سوم، زمستان سوم را هم پشت سر میگذارد. لارو سنّ سوّم با ترشحات دهانی خود، یك محفظه گلی (گهواره گلی) بوجود میآورد و درون آن وارد فاز شفیرگی میشود (شفیره از نوع آزاد است). در خرداد سال آینده، یک نسل به پایان میرسد (طول هر نسل ، بیش از 3 سال است). تخم، لارو و شفیره در خاك خواهند بود ولی حشره كامل هوازی است.
نحوه مبارزه Control :
مكانیكی: تكان دادن درخت در صبح زود که هوا سرد است و سوسکها قادر به پرواز نیستند و ریزش سوسكهای در حال تغذیه از برگها و جمعآوری و كشتن آنها.
روانی: در شبها میتوان از تله نوری برای جذب و شكار این سوسكها بهره برد (این سوسك فتوتروپیسم مثبت دارد).
زراعی: زدن یك شخم سطحی و یا استفاده از پابیل برای به سطح آمدن لاروها و جمع آوری لاروهای مربوطه (كه سفید رنگاند).
بیولوژیك: رها ساختن پرندگان مانند مرغ در سطح باغات برای شكار لاروهای درشت و مغذی این سوسك.
شیمیایی: 30 روز پس از ظهور اولین سوسکها، تا عمق cm 15 خاك سایه انداز درخت را بر میگردانیم و با سم مخلوط میكنیم. سموم عبارتند از:
1. دیازینون Diazinon بصورت EC ` و با دوز 5/1 در 1000 2. سوین Sevin بصورت PW